Atilla Coşkun: TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR ANAYASA MODELİ

Atilla COŞKUN

ÖZERK YEREL YÖNETİM VE KATILIMCI DEMOKRASİ YAKLAŞIMIYLA

TÜRKİYE İÇİN YENİ BİR ANAYASA MODELİ

İKİNCİ BASKI

 

Legal Yayınları
www. legal.com.tr

 

 

İKİNCİ BASIMA ÖNSÖZ

“Özerk Yerel Yönetim ve Katılımcı Demokrasi Yaklaşımıyla Türkiye İçin Yeni Bir Anayasa Modeli” adlı kitabımızın Ağustos 2015 tarihinde birinci baskısı, Kasım 2015 tarihinde de ikinci baskısı gerçekleşti.

Bu çalışmamızın en önemli yönlerinden biri, yerel yönetimlerin düşünsel, politik ve hukuksal temelleri üzerindeki değerlendirmeleridir. Kitabımızda özerk yerel yönetimlerin varlık nedeni, yapılanmaları, yetki ve sorumlulukları, siyaset ve hukuk açısından taşıdığı özellikler ve tarihsel, sosyal, ekonomik anlamı ve işlevi kısaca ele alınmıştır. Ayrıca ve özenle de çağımızdaki önemine işaret edilmiştir.

Bu çalışmamız sırasındaki araştırmalarımız göstermiştir ki, yerel yönetimlerin, katılımcı demokrasi ve insan hakları açısından anlamı, işlevi ve önemi, ülkemizdeki kimi siyasal çevrelerce yeterince kavranabilmiş değildir.. Bu nedenledir ki, özerk yerel yönetimler konusunda sıradan ve önyargı niteliğinde birçok yanlış değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu tür yaklaşımlar, demokrasinin çağdaş ölçülerde uygulanabilmesi ve halkın yönetime doğrudan katılma hakkının kullanılabilmesi özlemlerinin ve çabalarının önünde ciddi bir engel oluşturmaktadır.

Anlaşılan o ki, çağdaş demokrasinin bir uygulaması olan katılımcı demokrasi ve bu bağlamda yerel yönetimlerin anlamı, işlevi ve önemi konusunda daha geniş ve detaylı bilimsel çalışmaların yapılması gerekmektedir. Özerk yerel yönetimlerin, işte bu kapsamda ele alınarak değerlendirilmesi, kuşkusuz ki siyasal yaşamımıza katkı sağlayacaktır. Dileğimiz bu çalışmamızın da bu anlamda bir işleve sahip olmasıdır.

 

Atilla COŞKUN

20 Ekim 2015

 

BİRİNCİ BASIMA ÖNSÖZ

Günümüzden 23 yıl önce, 1992 yılının Ocak ayında “Türkiye Cumhuriyeti Yurttaş Hak ve Özgürlükleri Anayasası” adıyla Türkiye için yeni bir anayasa önerisi yayınlamıştım.

Anayasa önerimiz insan hak ve özgürlüklerini çağdaş ölçüleriyle içermesinin yanısıra “yönetime doğrudan katılma hakkı” ve “katılımcı demokrasi ilkesi” çerçevesinde yerel yönetimlere dayalı bir yönetim sistemini de kendine temel almıştı. Bu yönüyle yayınlandığı tarih itiba­riyle yeni bir açılımı, iller ölçüsünde siyasi nitelikli özerk yerel yönetim anlayışını siyasi gündemimize taşımıştı.

Bu kitap, yayınlamış olduğumuz Anayasa önerimizin temelini oluşturan yerel yönetimleri kendine konu almıştır. Yerel yönetimlerin doğuşunu, gelişmesini, siyasi ve hukuki özelliklerini, siyaset ve hukuk öğretileri bakımından yerel yönetimlerin günümüze ışık tutan ilke ve ölçütleri çerçevesindeki değerlendirmeler kitabımızın ana konusudur. Bu bağlamda, yerel yönetimlerin günümüz Türkiye’si bakımından taşıdığı anlamı ve değeri üzerinde durulmaktadır.

Ayrıca, 1992 yılında yayınladığımız Anayasa önerimiz ve Sunuş yazısı da bu kitabımızın içeriğinde yer almaktadır. Ancak, 1992 ta­rihli anayasa önerimizin yasamaya ilişkin kuralı, bu yayım kapsamında yapılan bazı köklü değişiklikler ile yeniden düzenlendi. Böylelikle yöne­time doğrudan katılma hakkının kullanımına olanak verilecek yeni düzenlemelere yer verildi. Öte yandan, toplumsal mutabakat ve alışkanlıklar gözetilerek önceki anayasa önerimizdeki bir-iki kavramı değiştirmiş bulunmaktayız. Ayrıca, Anayasa önerimizin Başlangıç Bölümü yeniden ve daha kısa olarak kaleme alınmıştır.

Bu ek düzenlemeler ile Anayasa önerimiz Osmanlı-Türk Anayasa­cılık Hareketi bakımından yeni bir açılımı da gerçekleştirmiş olmaktadır.

Bu açılım üzerinde kısaca duralım. Bilindiği gibi Osmanlı’dan günümüze Türkiye’nin anayasacılık geleneği “temsili demokrasi” temelinde oluşmuş ve gelişmiştir. Halkın yasamaya katılımı ancak seçtikleri temsilcileri aracılığı ile gerçekleş­mektedir. Bu yöntem demokrasinin bilinen yaygın bir uygulama biçimi­dir. Tarihimiz boyunca anayasalarımızın hiçbirinde halkın yönetime doğ­rudan katılımına ya da “yerel demokrasiye” olanak veren böylelikle katılımcı demokrasiyi gerçekleştirmeye yönelik net bir düzenleme söz konu­su olmamıştır. Bu siyasal ve hukuksal gerçeklik, aslında İsviçre kantonları dışında günümüz dünyasındaki tüm ülkeler bakımından da ağırlıklı olarak yaşanmaktadır.

Kitabımızın ekinde yer alan anayasa önerimiz “temsili demokrasi” ile “yerel demok­rasiyi” birleştiren böylelikle katılımcı demokrasiyi gerçekleştirmeye yönelik ve bu bağlamda yönetime doğrudan katılma hakkının kullanımına olanak veren bir uygulama biçimini de öngörmektedir.

***

Bu yaklaşımımızın oluşumunda iki tarihsel deneyim anayasa öne­rimizin esin kaynağı olmuştur. Birincisi eski Yunan Sitelerinin yerel de­mokrasi uygulamasıdır. İkincisi ise, temsili nitelik taşımakla birlikte, demokrasi uygulamasını özerklik temelinde ve iller, hatta ilçeler (“nahiye”) ölçeğinde küçülterek benimsemiş olan Mustafa Kemal Atatürk’ün bizzat hazırlamış olduğu 1921 Anayasasının (“Teşkilât-ı Esasiye Kanunun”) düzenlemeleridir.

Ancak, M.Ö. 4. Yüzyılda yaşanan eski Yunan demokrasi uygula­malarından günümüze kadar yaşanan çok yönlü gelişmelerin ve ekono­mik, sosyal, politik ve demografik değişimlerin sonucu olarak demokra­si, artık yalnızca iller için değil, daha geniş coğrafi alanları kapsayan ülkesel (ulusal) sınırlar çerçevesinde yaşanmaktadır. O nedenle, eski Yunan site (kent) ölçeğindeki yerel demokrasilerin bili­nen şekliyle uygulanabilme olanağını ortadan kalkmış, temsili demokrasi ağırlık kazanmıştır. Ne var ki, temsili demokrasi de, halkın doğrudan yönetime katılma hakkının kullanılabilmesine olanak tanımamaktadır. Bunun için elverişli değildir. Bu durum demokrasinin yeni uygulama biçimlerinin, bu bağlamda katılımcı demokrasi uygulamasının gündeme gelmesine yol açmıştır. Katılımcı demokrasinin uygulanabilmesi bakımından“temsili demokrasi” ile “yerel demokrasi” uygulamaları­nın bir bütünün parçaları bağlamında ele alınması düşüncesi ortaya çıkmış bulunmaktadır.

Anayasa önerimiz, işte bu anlayış çerçevesinde“yerel demokrasi” ile “temsili demokrasi” uygulamalarını, içiçe şekliyle yasama sürecinin birbirinden ayrılmaz parçaları olarak ve yerel demokrasiye olanak sağlayan ilçe, semt, mahalle köy gibi daha küçük toplumsal özerk birimler üzerinden düzenlemekte­dir.

Bu bağlamda belirtelim ki, anayasa önerimizdeki değişikliklerin yapılmasında İsviçre Kantonlarının yerel demokrasi uygulamalarının yanısıra, 1979-1980 yıllarında yaşanan Fatsa yerel yönetim deneyimi, yakın zamanlarda da İzmir’in Urla ve Karşıyaka Kent Meclisleri ile Bir­leşik Haziran Hareketi’nin yerel meclislere dayalı yapılanması da çalış­mamıza ışık tutmuştur. Öte yandan, “halk demokrasisi” ya da “gerçek demokrasi” anlayışına dayalı düşünce sistemleri çalışmalarımızın temel kılavuzu olmuştur.

Kuşkusuz ki Türkiye için önerdiğimiz Anayasa, İnsan Hakları Belgelerinin ve özellikle de Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Söz­leşmesi’nin ilke ve kurallarına dayanmayı çağdaş demokrasinin temel kaynaklarının gereği olarak görmektedir.

Umarız ki bu çalışma Türkiye’nin demokratikleşme mücadelesine ve demokratik bir anayasa için süregelen girişimlere ve bu doğrultudaki tartışmalara katkıda bulunur.

***

Aşağıda tarihe not düşmek bakımından “Yeni Bir Anayasa İçin Yapılan Girişimlerin Kısa Tarihçesi” ile ilgili bazı gelişmelere ve olu­şumlara da işaret edeceğiz. Bu bağlamda, bazı sivil girişimlerin ve siyasi merkezlerin yayınladığı örnek nitelikteki yerel yönetimler ile ilgili özgün belgelere de kitabımızın ekinde yer vermekteyiz. Demokratik Cumhuriyet Programı Girişimi, Haklar ve Özgürlükler Platformu ve Barış ve De­mokrasi Partisi anayasa önerilerinin yerel yönetimlere ilişkin düzenle­meleri bunlardan başlıcalarıdır.

Ayrıca kitabımız, devletin birliğini temel alan yerel yönetimlere ilişkin düzenlemeleri içeren gerek tarihimizdeki, çeşitli ülkelerin anayasal düzenleme­lerini ve bu yöndeki bazı temel belgeleri de bu kapsamda okuruna sunmayı amaçlamaktadır. Büyük Millet Meclisi’nin 1921 yılında kabul ettiği Teşkilât-ı Esasiye Kanunu ve Halkçılık Beyannamesi (“Halkçılık Programı”) ile Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Sözleşmesi’ni, ayrıca, üniter devlet esasına dayalı olan Fransa,  İtalya, İspanya, Küba anayasalarının yerel yönetim ile ilgili dü­zenlemelerini de bu kapsamda sayabiliriz.

Tüm bu belgeler elbette ki yerel yönetim uygulamaları bakımından göz önünde bulundurulması yararlı olabilecek önemde ve değerdedir. Çağdaş gelişmeleri kavrayabilmek bakımından da son derece önemlidir.

Son olarak belirtmeliyim ki, bu çalışmanın oluşmasında katkıları nedeniyle meslek büyüğümüz ağabeyim Avukat Enis COŞKUN’a ve değerli meslektaşım ve dostum Avukat Hülya TAŞPULAT’a içten duygula­rımla teşekkür ediyorum.

Yine bu bağlamda bu çalışmanın siyaset, hukuk ve düşün dünyası­na ulaşmasındaki katkıları nedeniyle sevgili meslektaşlarım ve Legal Yayınevinin yaratıcıları Avukat Ramazan ÇAKMAKÇI ve Avukat Lütfü BAŞÖZ başta olmak üzere LEGAL Kitapevi Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi’nin yönetici ve tüm çalışanlarına teşekkürü bir borç biliyo­rum.

 

31 Temmuz 2015

Atilla COŞKUN

 

 

İÇİNDEKİLER

İKİNCİ BASIMA ÖNSÖZ

ÖNSÖZ

İÇİNDEKİLER

I- YENİ BİR ANAYASA İÇİN YAPILAN GİRİŞİMLERİN

KISA TARİHÇESİ

II. YEREL YÖNETİMLER

A- Yerel Yönetimlerin Tarihsel Gelişme Sürecindeki Yeri, Günümüzdeki anlamı ve Önemi

a) Yerel Yönetimler ve Demokrasi

1- Antik Yunan ve Roma Site Demokrasileri

2- Yunan ve Roma Siteleri Sonrasında Demokrasi Uygulamaları ve Yerel Yönetimler

3- Katılımcı Demokrasinin temeli olarak Yerel Yönetimler

b) Yerel Yönetimler ve Toplumsal Kalkınma

B- Yerel Yönetim Kavramı ve Tanımı

C- Yerel Yönetimin Siyasi ve Hukuki Niteliği

D- Yerel Yönetimlerin Temel Unsurları

a) Yerel Yönetim Organları ve Görevleri

b) Yerel Yönetim Organlarının Özerkliği

1- Yerel Yönetim Makamlarının Oluşumu ve Seçimi

2- Yerel Yönetimlerin Yerel-Mali Kaynakları Kullanması

3- Yerel Yönetim Makamların Denetim İlkeleri ya da Kuralları

4- Yerel Yönetim Makamlarının Görev ve Yetkilerine İlişkin Esaslar

a- Yerel Yönetim Makamlarının Görevleri (Görev konuları)

b- Yerel Yönetim Makamlarının Yetki Alanları

5- Yerel Yönetimin Hukuki Güvenceye Bağlanması

E- Yerel Yönetim Uygulamalarının Türleri Ya da Çeşitleri

1- İdari Nitelikli Özerk Yerel Yönetim

2- Siyasi Nitelikli Özerk Yerel Yönetim

F- Yerel Yönetimlerin Anayasa Tarihimizdeki Yeri

a) Osmanlı Devleti’nin İlk Anayasası: Kanun-u Esasi

b) Cumhuriyet’in İlk Anayasası: Teşkilât-ı Esasiye Kanunu

c) Cumhuriyet’in 1924 ve 1961 anayasalarındaki düzenlemeler

d) 1982 Anayasası Dönemi Yerel Yönetimlere İlişkin Düzenlemeler

1) Anayasal Düzenlemeler

2) Yerel Yönetim Yasaları

3) Kalkınma Ajansları

G- Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı

a) Giriş

b) Avrupa’nın Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nın Ana Hatları

c) Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na Türkiye’nin Koyduğu Çekinceler

1) Özerk Yerel Yönetimin Kapsamı

2) Yerel Makamların Görevleri İçin Gereken Uygun İdarî Örgütlenme ve Kaynaklar

3) Yerel Düzeydeki Sorumlulukların Kullanılma Koşulları

4) Yerel Makamların Faaliyetlerinin İdari Denetimi

5)  Yerel Makamların Mali Kaynakları

6)Yerel Makamların Birlik Kurma ve Birliklere Katılma Hakkı

7) Özerk Yerel Yönetimlerin Yasal Koruması

d) Çekincelerin Kaldırılması

III- SONUÇ YERİNE BİRKAÇ SÖZ

 

YEREL YÖNETİM VE KATILIMCI DEMOKRASİ İLKESİNE DAYALI

ANAYASA ÖRNEĞİ

 

YENİ BİR TÜRKİYE İÇİN ANAYASA ÖNERİSİ

SUNUŞ

 

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

YURTTAŞ HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİ ANAYASASI

BAŞLANGIÇ

BİRİNCİ KISIM

TÜRKİYE CUMHURİYETİN ŞEKLİNE VE NİTELİĞİNE İLİŞİNGENEL VE TEMEL ESASLAR

I. DEVLETİN ŞEKLİ

II. CUMHURİYETİN NİTELİKLERİ

III. DEVLETİN TEMEL ÖZELLİKLERİ

IV. EGEMENLİK

V. YASAMA YETKİSİ

VI. YÜRÜTME GÖREVİ

VII. YARGI YETKİSİ

VIII. ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ

IX. DEMOKRASİ İLKESİ

X. ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLEMEYECEK HÜKÜMLERİ

İKİNCİ KISIM

HAK VE ÖZGÜRLÜKLERE İLİŞKİN HÜKÜMLER

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL HÜKÜMLER

I. HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN NİTELİĞİ VE KORUNMASI

II.  HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN KULLANILMASI

III. EŞİTLİK

İKİNCİ BÖLÜM KİŞİ HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİ

I. İNSANLIK ONURU

II. YAŞAMA, ÖZGÜRLÜK VE GÜVENLİK HAKKI

III. ÖZEL YAŞAMIN KORUNMASI HAKKI

IV. SEYAHAT VE YERLEŞME ÖZGÜRLÜĞÜ

V. DÜŞÜNCE VE İNANÇ ÖZGÜRLÜĞÜ

VI. BASIN YAYIN ÖZGÜRLÜĞÜ

VII. TOPLANMA VE GÖSTERİ HAKKI

VIII. ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ

IX. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜ

X. DİLEKÇE HAKKI

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR

I. AİLENİN KORUNMA HAKKI

II. MÜLKİYET VE MİRAS HAKKI

III. SERBEST GİRİŞİM HAKKI VE TÜKETİCİNİN KORUNMASI

IV. ÇALIŞMA HAKKI

V. SENDİKA VE TOPLU SÖZLEŞME HAKKI

VI. SOSYAL GÜVENLİK VE SAĞLIK HAKKI

VII. ÇEVRENİN, KÜLTÜR DEĞERLERİNİN VE KENT HAKLARININ KORUNMASI

VIII. EĞİTİM VE ÖĞRETİM HAKKI

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM SİYASİ HAK VE ÖZGÜRLÜKLER

I. YURTTAŞLIK

II. SEÇME VE SEÇİLME HAKKI

III. SİYASI PARTİ KURMA HAKKI

IV. KAMU HİZMETLERİNE GİRME

V.  YURT SAVUNMASI

ÜÇÜNCÜ KISIM

CUMHURİYETİN TEMEL KURULUŞLARI

BİRİNCİ BÖLÜM YASAMA

I. YASAMA ORGANLARI

A - TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

1. Kuruluşu

2.  Görev ve Yetkileri

B –İL MECLİSİ

1. Kuruluşu

2. Görev ve Yetkileri

C –YEREL MECLİSLER

II. YASAMA ORGANLARININ SEÇİMİ

III. SEÇİMLERİN GÖZETİM VE DENETİMİ

IV.  YASAMA ORGANLARI ÜYELERİNİN DOKUNUL-MAZLIĞI

V. YASAMA ORGANLARININ ÇALIŞMASI

VI. YASAMA ORGANLARININ DENETİM GÖREVİ

İKİNCİ BÖLÜM YÜRÜTME

I. YÜRÜTME ERKİ

A - MERKEZİ YÖNETİM KURULUŞU

1. CUMHURBAŞKANI

a. Cumhurbaşkanının Seçimi

b. Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri

a) Yasama Erki İle İlgili Görev ve Yetkileri

b) Yürütme Faaliyetine İlişkin olanlar:

c. Sorumluluğu

d . Cumhurbaşkanına vekillik etme

e. Cumhurbaşkanlığının Denetim Görevi

2. BAŞBAKAN

a. Atanması

b. Görev, yetki ve sorumlulukları

3. BAKANLAR KURULU

a. Kuruluşu

b. Görevi, yetkisi ve sorumluluğu

4. MERKEZİ YÖNETİM İL YETKİLİSİ

B. YERİNDEN YÖNETİM KURULUŞU

1. VALİ

a. Seçimi ve tarafsızlığı

b. Görev ve yetkileri

c. Sorumluluğu

a. Valiye vekillik etme

b. Görevinin sona ermesi

2. İL YÖNETİM KURULU

a. Kuruluşu

b . Görev ve yetkileri

c. İl Yönetim Kurulunun görevinin sona ermesi

3. İLÇE VE KÖY YÖNETİM KURULLARI

Seçimi ve görevleri

4. BELEDİYELER

Belediye Başkanı ve Belediye Meclisinin Seçimi görev ve sorumlulukları

5. KAMU KURUMU NİTELİĞİNDEKİ MESLEK KURULUŞLARI

II. YÜRÜTMENİN ÇALIŞMA ESASLARI

1. Yönetim görevinin genel ilkeleri

a. Yönetmelikler

b. Yasaya aykırı emir

c. Yargı yolu

d. Açıklık

e. Bütçe

f. Vergi

2. Savunma ve Güvenlik Kurumları

a. Silahlı Kuvvetler

b. Kolluk Kuvveti

3. Olağanüstü Yönetim İlkeleri

a . Olağanüstü hal uygulaması

b. Sıkıyönetim

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM YARGI

A. GENEL HÜKÜMLER

YARGI ORGANLARININ BAĞIMSIZLIĞI

I- YARGIÇLIK VE SAVCILIK TEMİNATI

II- YARGIÇLIK VE SAVCILIK MESLEĞİ

III- DURUŞMALARIN AÇIK VE KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI

IV- MAHKEMELERİN KURULUŞU

V- ASKERİ YARGI

B. YÜKSEK MAHKEMELER

I- YARGITAY

II- DANIŞTAY

III. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ

C. YÜKSEK YARGIÇLAR KURULU

I. KURULUŞU

II. GÖREV VE YETKİLERİ

D- YÜKSEK SAVCILAR KURULU

I.KURULUŞU

II. GÖREV VE YETKİLERİ

E - ANAYASA MAHKEMESİ

I.KURULUŞU

1. Üyelerin Seçimi

2. Üyeliğin sona ermesi

II. GÖREV YETKİLERİ

III.  YARGILAMA VE ÇALIŞMA USULÜ

IV. ANAYASA MAHKEMESİNİN KARARLARI

V. ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE ÇALIŞ-MASINA İLİŞKİN KURALLAR

DÖRDÜNCÜ KISIM

SON HÜKÜMLER

I. ANAYASANIN DEĞİŞTİRİLMESİ

II. BAŞLANGIÇ VE KENAR BAŞLIKLARI

III. ANAYASANIN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ

Geçici Maddeler

EK 1- AVRUPA YEREL YÖNETİMLER ÖZERKLİK ŞARTI

AVRUPA YEREL YÖNETİMLER ÖZERKLİK ŞARTI SÖZLEŞMESİ

EK 2- TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN KURULUŞ BELGELERİNDEN ÖRNEKLER

HALKÇILIK PROGRAMI

TEŞKİLÂT-I ESÂSİYE KANÛNU (ORİJİNAL METİN)

TEŞKİLÂT-I ESÂSİYE KANÛNU [GÜNÜMÜZ TÜRKÇE'SİYLE]

EK 3- ÇEŞİTLİ ANAYASALARDAN ÖRNEKLER

FRANSA ANAYASASI

İTALYA CUMHURİYETİ ANAYASASI

KÜBA CUMHURİYETİ ANAYASASI

İSPANYA ANAYASASI

EK 4-SİVİL GİRİŞİMLERİN VE SİYASİ PARTİLERİN

ANAYASA ÖNERİLERİ

DEMOKRATİK CUMHURİYET PROGRAMI ANAYASA ÖNERİSİ

HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER PLATFORMU ANAYASA ÖNERİSİ

BARIŞ VE DEMOKRASİ PARTİSİ ANAYASA ÖNERİSİ

KAYNAKÇA

KİTAPLAR VE SÜRELİ YAYINLAR

KURUMSAL KAYNAKLAR

SÖZLÜKLER

ANAYASALAR

 

KAYNAKÇA

KİTAPLAR VE SÜRELİ YAYINLAR

Dr. Emine AKÇADAĞ,Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve Türkiye,  24. 06. 2011 (www.bilgesam.org/incele/753/-avrupa-yerel-yonetimler-ozerklik-sarti-ve-turkiye/#.VNi0ti7dXIU)

Cengiz AKTAR, “Ademimerkeziyet El Kitabı”, 2014 İstanbul

Dr. Deniz Ülke ARIBOĞAN, Kabileden Küreselleşmeye, İstan­bul 1998

Prof. Dr. İlhan AKIN, Kamu Hukuku/Devlet Doktrinleri – Temel Hak ve Özgürlükler, İstanbul 1974

Rıdvan AKIN, 1920’ler Anadolu’sunda Yerel Demokrasi Girişi­mi/ İdare-î Kura ve Nevah-i Kanunu Layihası, Toplumsal Tarih, Sayı 32

Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK, Söylev/ günümüz Türkçesine çevren: Ord. Prof. Dr. Hıfzı Veldet VELİDEDEOĞLU İstanbul, 1993

Pertev AKSAKAL, Bir Yerel Yönetim Deneyi Fatsa, İstanbul 1989

Ahmet APAN (Mülkiye Başmüfettişi)AB Mevzuatında Yerellik (Subsidiarity) İlkesi (www.tid.gov.tr/Makaleler/A.Apan%2029-42.doc)

ARİSTOTALES, Atinalıların Devlet, (Çeviren: Suat Yakup BAYDUR), İstanbul 1998

Prof. Dr. Phillippe ARDANT, Çin Halk Cumhuriyeti’nde Yöne­tim (Çeviren: Visalettin PEKİNER): www.todaie.edu.tr

Kurtuluş AYBİRDİ (Avukat), Avrupa Birliği Anayasasının Prensip ve İlkeleri, www.kha.com.tr

Dr. Bayram BAYRAKTAR, Günümüzde Yeniden Değerlendi­rilmesi Gereken Bir Düşünür: Prens Sabahattin Bey, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl: 2010/2

Max BEER, Sosyalizmin ve Sosyalizm Mücadelelerinin Tarihi, İstanbul 1969

Niyazi BERKES, Türkiye’de Çağdaşlaşma, İstanbul 2008

Halil BERKTAY, Kabileden Feodalizme, İstanbul 1989

Doç. Dr. Enver BOZKURT -  Yrd.  Doç. Dr. Mehmet ÖZCAN, Subsidiarite İlkesi (İkincilik İlkesi) ve Avrupa Birliği Bütünleşme Süre­cine Etkisi Üzerine Bir Değerlendirme, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Y 2001, C. 6, S.1

Prof. Dr. Gülnihal BOZKURT, Batı Hukukunun Türkiye’de Be­nimsenmesi, Ankara 1996

Dr. Seldağ Güneş CEYLAN, Roma Hukukunun Günümüz Hu­kuk Düzenlerine Etkisi, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, s. 19 (www.hukuk.gazi.edu.tr).

Atilla COŞKUN, Yeni Bir Türkiye İçin Anayasa Önerisi, Sosya­list Birlik Partisi İl Başkanlığı Yayınları--2 İstanbul 3 Ocak 1992

Atilla COŞKUN, Bask Modeli Üzerine Garip Bir Tartışma, Cum­huriyet, 15 Ekim 1993

Atilla COŞKUN, Cumhuriyet Anayasalarının Siyasi Felsefesi, Cumhuriyet, 29 Ekim 1993

Atilla COŞKUN, Demokratik Yürüyüş Durdurulamaz, Cumhuri­yet, 24 Mayıs 1997

Atilla COŞKUN, Demokrasi, Siyasal İslam ve AKP, Cumhuriyet, 18-23 Mart 2002

Atilla COŞKUN, Haber Alma Özgürlüğü Düşüncesinin Tarihsel Oluşumu ve Evrimi Üzerine Birkaç Not, Legal Hukuk Dergisi, Ocak 2003, S. 1

Doç. Dr. Charles CROZAT, Amme Hukuku Dersleri, İstanbul 1944

Prof. Dr. Musa ÇADIRCI, Osmanlı Döneminde Yerel Meclisler, Çağdaş Yerel Yönetimler C. 2 S. 5 Eylül 1993

Prof. Dr. Bakır ÇAĞLAR, Bir Anayasacının Seyir Defteri, İs­tanbul, 2000

Prof. Dr. Oya ÇİTCİ, Temsil, Katılma ve Yerel Demokrasi, Çağ­daş Yerel Yönetimler Dergisi, TODAİE, Cilt 5 Sayı 6, Kasım 1996

Yrd. Doç. Dr. Dilek Özkök ÇUBUKÇU, Avrupa Birliği Çerçe­vesinde Yerel Yönetimler Ve Gelir Yapıları, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi 2008, S. 63-1

F. R. DARESTE ve P. ESTE - DAJoseph DELPECH – Julien LAFERRIEREAvrupa – Amerika – Asya – Okyanusya Devletleri Esas Teşkilât Kanunları (Tercüme eden Dr. E. MENEMENCİOĞLU),  İstanbul 1939

Sema DALKILIÇ, Antik Yunan’da Demokrasi (www.academia.edu).

Azra ERHAD – Sabahattin EYÜBOĞLUEFLATUN, Sokra­tes’in Savunması(Çeviren: Teoman AKTÜREL), İstanbul 1971

Loist ARMAND, Sosyalist İsveç ve Hür Teşebbüs, İstanbul 1970

Dr. Cem EROĞLU, Çin Halk Cumhuriyeti’nde Anayasa ve İkti­darın Örgütlenişi: www.dergiler.ankara.edu.tr

Ahmet EROL, Demokrasi Örgütlenme Özgürlüğü ve İsveç Örne­ği, Ankara 1995

Metin ERTEN, 2004, Karşıyaka Kent Meclisi - Kent Yönetimine Bir Katılım Deneyimi, İzmir, Anahtar Yayınları

Bilal ERYILMAZKamu Yönetimi, İstanbul, 2003

Beril DEDEOĞLU, Adım Adım Avrupa BİRLİĞİ, İstanbul 1966

Prof. Dr. Ferman DEMİRKOL, Yerel Yönetimlerin Anayasal Güvenceleri, İstanbul 1994

Bülent DURU, Demokratik, Ekolojik Yerel Yönetimlere Ulaşma­da Köylerin Ve Köy Kanunu’nun Tanıdığı Olanaklar, Birikim Dergisi, S. 296 Aralık 2013

Prof. Dr. Ramazan Cengiz DERDİMAN, Kamu Yönetiminde Yetki Genişliği, Amme İdaresi Dergisi, 1995, cilt: 28, sayı: 4

F. ENGELS,  Ütopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm -Çev. Ö. ÜNALAN, Ankara 1970

Prof. Dr. Belgin ERDOĞMUŞ, Roma Hukuku, İstanbul 1995

Cem EROĞLU, Yeni Sovyet Anayasası Taslağı, Armağan, Ka­nun-u Esasi’nin 100. Yılı, AÜSBF Yayını: 423

Semih ERYILDIZ, Yöre ve Bölge Araştırmasında Türkiye ve İs­panya, İstanbul 1993

Yard. Doç. Dr. Bilal ERTAN, Çağdaş “Yerel Yönetimler Cilt 11 Sayı 1 Ocak 2002, s. 22-30/ Yerel Yönetim Kavramı”; (www.todaie.gov.tr).

Bilal ERYILMAZ; Kamu Yönetimi, İstanbul, 2003

Muharrem ES, Yerel Siyaset S: 27; www.yerelsiyaset.com

Kurthan FİŞEK, Sosyalist Devlet, İstanbul 1970

Prof. Dr. Dr. İsmet GİRİTLİ, İdare Hukuku, İstanbul 1970,

Prof. Dr. Ayferi GÖZE, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler, İs­tanbul 1995

M. Şehmus GÜZEL, Devlet-Ulustan Federasyonu, İstanbul 2010

Leo HUBERMAN, Feodal Toplumdan Yirminci Yüzyıla,  İstan­bul 1995

Doç. Dr. Alpaslan IŞIKLI, Kuramlar Boyunca Özyönetim ve Yugoslavya Deneyi,  AÜSBF Yayınları No:456 Ankara 1980

Prof. Dr. İbrahim Ö. KABOĞLU, Anayasa Hukuku Dersle­ri/Genel Esaslar, İstanbul 1991

Prof. Dr. İbrahim Ö. KABOĞLU, Anayasa Hukuku Dersle­ri/Genel Esaslar, İstanbul 2011

Prof. Dr. Kemal Gözler,  Anayasa Hukukuna Giriş, Bursa Ekin Kitabevi Yayınları, 2004

Arş. Görevlisi İlknur GÜRGEN, Antik Yunan'da Demokrasi (www.academia.edu/).

Hasan Bülent KAHRAMAN-Fuat KEYMAN-Ali Yaşar SA­RIBAY (İlhan TEKELİ’nin Önsözü ile), Katılımcı Demokrasi, Kamu­sal Alan ve Yerel Yönetim, İstanbul 1998

Erkan KARAGÖZ, Kars ve Çevresinde Aydınlanma Hareketleri ve Sol Geleceğin Tarihsel Kökenleri/1978-1921, Ankara 2005

Erkan KARAGÖZGüney Batı Kafkasya Siyasal ve Sosyal Mü­cadeleler Tarihi, İstanbul 2010.

Prof. Dr. Ruşen KELEŞ, Yerinden Yönetim ve Siyaset, Cem Ya­yınevi, İstanbul, 2006 (Önceki basımlar: 1992-1998).

Prof. Dr. Ruşen KELEŞ, Fransa’da Yerinden Yönetim, Çağdaş Yerel Yönetimler, C. 3. S. 1Ocak 1994, s. 3-18

İhsan KELEŞ/Yusuf PUSTU/Banu Aktürk, Türkiye’de Köy Yer­leşimi ve Yönetimi, TODAİE, Ankara, 2012

Murat KILIÇ (SDÜ, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü), Türk Siyasal Hayatında Bir Muhalif İsim ve Hareket: Prens Sabahattin Ve Meslek-i İçtima, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2010/2, Sayı:12.

Ahmet Taner KIŞLALI, Eski Yunan’da Demokrasi ve Demokra­tik Düşünce, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 17, Sayı 1

Ord. Prof. DR. Paul KOSCHAKER, Roma Hususi Hukukunun Ana Hatları (Türkçeye çeviren: Doç. Dr. Kudret AYİTER), İstanbul 1961

Albert SOBOUL, 1789 Fransız İnkılâbı Tarihi, İstanbul 1969

Jean GIMPEL, Ortaçağda Endüstri Devrimi, Ankara 1997 TU­BİTAK Yayını 38

Prof. Dr. A. Şeref GÖZÜBÜYÜK, Anayasa Hukuku, Ankara 2003

Prof. Dr. A. Şeref GÖZÜBÜYÜK – Prof. Dr. Turgut TAN, İda­re Hukuku, Genel Esaslar, Cilt 1, Ankara 1998

Türey Köse1989'dan 2014'e CHP çözümün neresinde? Çankaya Yarışında Kürt Kartı, 6 Ağustos 2014 (http://tureykoseroportajlari.blogspot.com.tr/).

Prof. Dr. H. N. KUBALI, Esas Teşkilat Hukuku/Dersleri, İstan­bul 1955

Prof. Dr. Jean Marcou, Anayasacılık ve Türkiye’de Anayasacılık Hareketler (Çeviren: Gülden KURT), Anayasa Hukuku Dergisi, C. 1 S. 1, 2012,

Salvotore Di MARZO, Roma Hukuku, İstanbul 1959

Şerif Mardin, Jön Türklerin Siyasi Fikirleri/1895-1908, İstanbul 1983

K. MARKS - F. ENGELS, Burjuvazi Nasıl Gelişti, Sömürgecilik Üzerine, İstanbul 1966

Ayşegül MENGİ, Avrupa Birliğinde Bölgeler Karşısında Yerel Yönetimler, Ankara 1998,

Michel MOURRE, Pierre DOMINIQUE, Edmond POGNON, Michel GARDER, Georges-ROUX, Victor FRANCO, Jacques PIRENNE, Büyük Dünya Tarihi / İhtilâller ve Darbeler Tarihi (Çeviren: Sabiha BOZBAĞLI), İstanbul 1967 C. 1

Arzu OĞUZ: Karşılaştırmalı Hukuk, Ankara 2003

Ord. Prof. Dr. Recai G. OKANDAN, Amme Hukukumuzun Ana Hatları, İstanbul 1957

Prof. Dr. Dr. Recai G. OKANDAN, Umumi Amme Hukuku, İs­tanbul 1952

Ord. Prof. Dr. Sıddık Sami ONAR, İdare Hukukunun Umumi Esasları, İstanbul 1960

Ord. Prof. Dr. Sıddık Sami ONAR, İdare Hukukunun Umumi Esaslar, C. II, İstanbul 1966

Dr. İlber ORTAYLI, Tanzimat’tan Sonra Mahalli İdareler (1840-1878), Ankara 1974

İlber ORTAYLI, Yakın Tarihin Gerçekleri, Timaş Yayınları, İs­tanbul 2012

Nizam ÖNEN, - Cenk REYHANKurtuluş Savaşı Yıllarında Türkiye’de Ülke Yönetimi Halkçılık Beyannamesi, Teşkilat-ı Esasiye ve Yasalaşamayan Kanun Tasarıları, Amme İdaresi Dergisi 2009,42(4):1 (http://yayin.todaie.gov.tr)

Yard. Doç. Dr. Nizam ÖNEN – Doç. Dr. Cenk REYHAN, Kur­tuluş Savaşı Yıllarında Türkiye’de Ülke Yönetimi/Halkçılık Beyanna­mesi, Teşkilât-ı Esasiye ve Yasalaşmayan Kanun Tasarıları, Amme İda­resi Dergisi Cilt 42 Sayı 4 Aralık 2009, s. 1-23

Yard. Doç. Dr. Nizam ÖNEN Doç. DrCenk Reyhan, Mülkten Ülkeye/Türkiye’de Taşra İdaresinin Dönüşümü (1839-1929),  İstanbul 2011

Prof. Dr. Mesut ÖNEN, Hukukun Temel Kavramları, İstanbul 1999

Prof. Dr. İl Han ÖZAY, Günışığında Yönetim, İstanbul 1996

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Özcan, Subsidiarite İlkesinin AB'de Uy­gulanması(www.cu.edu.tr)

Pınar ÖZEN, Bölge Kalkınma Ajansları Mayıs 2005, s. 2; (www.google.com.tr)

Yunus EmreÖZER, “Küresel Rekabet-Bölgesel Kalkınma Ajansları ve Türkiye”, Review of Social, Economic&Business Studies, Vol.9/10, 2007-2008.s. 396-397 (www.kadirgurbetci.com.tr)

Taha PARLA, Türkiye’de Anayasalar, İstanbul 1993

Doğu PERİNÇEK, Kurtuluş Savaşı’nda Kürt Politikası, İstanbul 1999

PLATON, Sokrates’in Savunması (Apologia Sokratous) (Çeviren: Erman GÖREN), İstanbul 2006

Doç. Dr. Cenk REYHAN, Osmanlı’da İki Tarz-ı İdare, Ankara, 2007

Prens SABAHADDİN, Türkiye Nasıl Kurtarılabilir, 1918 (Mu­zaffer Sencer, Sadeleştiren ve yayına hazırlayan) Elif yayınları, İstanbul, 1965

Harun SAKİ (Sayıştay Denetçisi), Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı (www.sayder.org.tr/e-dergi-avrupa-yerel-yonetimler-ozerklik-sarti-12-8.pdf)

Yavuz SABUNCU, Sosyalist Ülkelerde Yönetime Katılma, Anka­ra 1985

Yrd. Doç. Dr. Abdullah SEZER (Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Anayasa Hukuku Öğretim Üyesi)

Doç. Dr. Mehmet Zahid SOBACI, Türkiye’nin Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’na Uyumu / Özerklik Miti, Analiz, Nisan 2015, S. 120 (setav.org)

Gündüz ŞAN, Avrupa Birliği Ve Yerel Yönetimler Bağlamında Subsidiarite (Yerindenlik) İlkesi (www.yerelsiyaset.com)

Ord. Prof. Dr. Andrreas B. SCHWARZ. Medeni Hukuka Giriş, İstanbul 1942 (Çeviri: Dr. Hıfzı VELDET),

Ord. Prof. Dr. Andrreas B. SCHWARZ, Roma Hukuku Dersle­ri, (Çeviren: Türkân RADO), İstanbul 1943

Doç. Dr. BİCAN ŞAHİN, Liberal Demokrasinin Temelleri (www.akademikperspektif.com-temelleri)

Prof. Dr. Bülent TAHİROĞLU - Prof. Dr. Belgin ERDOĞ­MUŞ, Roma Hukuku, İstanbul 2009

Prof. Dr. Ali Yaşar SARIBAY, Yurttaşlık ve Katılımcı Demok­rasi, s. 4 - www.siyasaliletisim.org (M.E. Olsen, Participatory Pluralism, Chicago, 1982)

Dr. Server TANELİ, Anayasalar ve Siyasal Belgeler, İstanbul 1976

Server TANİLLİ, Devlet ve Demokrasi, İstanbul 1996

Server TANİLLİ, Yüzyılların Gerçeği ve Mirası, C. I, İstanbul 2015

Prof. Dr. Bülent TANÖR, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, İstanbul 1996

Prof. Dr. Bülent TANÖR,  Türkiye’de Yerel Kongre İktidarla­rı/1918-1920, İstanbul 1992

Prof. Dr. Bülent TANÖR,"Yerel Kongrelerde Dile Gelen Savaş Demokrasisi,1918-1920",Osmanlı'dan Cumhuriyet’e: ProblemlerAraştırmalar, Tartışmalar, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları,1998

Prof. Dr. Erdoğan TEZİÇ, Anayasa Hukuku, İstanbul 1991

Prof. Dr. Nuri TORTOP, İsveç’te Yerel İdarelerin Mali Kaynak­ları ve Merkezi İdare ile İlişkileri, Amme İdare Dergisi, C. 27 Sayı 4 Aralık 1994

Prof. Dr. Mete TUNCAY, “Mesaî” Halk Şûrâlar Fırkası Programı 1920,  AÜSBF Yayınları No: 328, Ankara 1972

Mete TUNCAYTürkiye’de Sol Akımlar (1908-1925), Ankara, 1978,

Mete TUNCAY, Siyasal Düşünceler Tarihi, Ankara 1986

Prof. Dr. Hasan TUNÇ, Demokrasi Türleri Ve Müzakereci De­mokrasi Kavramı, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XII, Y. 2008, S. 1-2, s. 1113-1132

Cavit Orhan TÜTENGİL, Prens Sabahaddin, Sosyoloji Dergisi /947-/949, Sayı: 4-5, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını, İstanbul, 1949

Prof. Dr. Ziya UMUR, Roma Hukuku/Tarihi Giriş, İstanbul 1965

Prof. Dr. Ziya UMUR, Roma Hukuku Tarihi Giriş ve Kaynaklar, İstanbul 1967

Coşkun ÜÇOK - Ahmet MUMCU -  Gülnihal BOZKURT, Türk Hukuk Tarihi, 10. B, Ankara 2002

Cavit Orhan TÜTENGİL, Prens Sabahaddin, 1954 İstanbul

H. V. VELİDEDEOĞLU, İlk Meclis/Milli Mücadele’de Anado­lu, İstanbul, 1990

Prof. Dr. Vakur VERSAN, Amme İdaresi, İstanbul 1960

Prof. Dr. Vakur VERSAN, Kamu Yönetimi, İstanbul 1984

Ali Haydar Veziroğlu /Barış Partisi kurucu Genel Başkanı, Tür­kiye Toplumsal

Yavuz YILDIRIM (AÜ/SBF Araştırma Görevlisi) Porto Alegre-Fatsa: Yerel Düzeyde “Demokrasiyi Demokratikleştirmek” Çabaları Üzerine Bir Karşılaştırma, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 63-1

Prof. Dr. Yıldızhan YAYLA, Anayasa Hukuku, İstanbul, 1987. S. 215

Enis YETER, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı Karşısında Türkiye: Anayasa ve İlgili Yasalarda Durum, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 1996, Cilt 5, Sayı:1

Selahattin Yıldırım, “Yerel Yönetimler ve Yaklaşımlar”, T.C. Başbakanlık Konut İdaresi Başkanlığı ve IULA-EMME Uluslararası Yerel Yönetimler Birliği Doğu Akdeniz ve Ortadoğu Bölge Teşkilatı, İstanbul 1993

Prof. Dr. Bilal Yılmaz, Kamu Yönetimi, İstanbul 2003

Yrd. Doç. Dr. Nihat YILMAZ(Gümüşhane Üniversitesi, İİBF. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi) / Arş. Gör. K. Caner DOĞAN(Gümüşhane Üniversitesi, İİBF. Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi),  Avrupa Birliği(AB)Talepleri Doğrultusunda Çek Ve Romanya Cumhu­riyetleri’nin Demokratikleşme Reformları, Karadeniz Araştırmaları, Güz 2013, Sayı 39 (www.karam.org.tr)

Gülsen YILMAZ, Türkiye’de Hizmette Yerellik İlkesine Duyarlı­lık, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Ankara, 2005

Yrd. Doç. Dr. Bülent YÜCEL, (Anadolu Üniversitesi Hukuk Fa­kültesi, Anayasa Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi), Komünizm Sonrası Orta Ve Doğu Avrupa Ülkelerindeki Anayasacılık Hareketleri, AUHFD, 60 (3) 2011

Fatih YÜKSEL, “Yerel Özerklik Kavramı Üzerine Bir İnceleme”,Yerel Yönetimler Üzerine Güncel Yazılar 1, (Editörler: Hüseyin Özgür-Muhammet Kösecik), Nobel Yayın Dağıtım, Ankara, Eylül-2005

KURUMSAL KAYNAKLAR

Barış ve Demokrasi PartisiTürkiye Cumhuriyeti Anayasası Önerisi, 5 Haziran 2013 (https://bdpblog.wordpress.com)

Birleşmiş Milletler Yerinden Yönetim Araştırma GrubuYe­rinden Yönetim ve Kalkınma Raporu (Çevirenler: Selçuk YALÇINDAĞ - Necil ULUSAY), Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü, Anka­ra 1967

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) - Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV), Mali Yerelleşme: Yok­sulluk ve Bölgesel Eşitsizlik Sorunlarının Çözümü İçin Yeni Yaklaşım, TESEV Yayınları, İstanbul, 2005

Haklar ve Özgürlükler Platformu, Bağımsız Demokratik Türki­ye İçin Halk Anayasası,  İstanbul, Nisan 1997

İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV), AB ve Türkiye-AB İlişkileri Temel Kavramlar Rehberi, İKV Yayınları, No:172, 3. İstanbul 2005. S. 187

İstanbul Barosu, İsviçre Hukuki Hayatı, (Dilimize Çeviren: Nâzım POROY), İstanbul 1943 (İstanbul Barosu yayını), S. 29-30, 32-38

Sosyalist Birlik Partisi, Sosyalist Birlik Partisi Genel Yönetim Kurulu, Çalışma Raporu, Ankara 1992

Özgürlük ve Demokrasi Partisi / ÖDP Parti Meclisi, Yerel Yö­netimler Programı Çerçeve Metni, 28. 09. 2003

TBB - GAPAvrupa Birliği Uyum süreci ve Yerel Yönetimler, Seminer El Kitabı, T.C. Başbakanlık GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği Ortak Yayını, Ankara, 2005

T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu (DDK), Tür­kiye’nin Kalkınma Ajansları Uygulamasının Değerlendirilmesi (Araş­tırma Ve İnceleme Raporu),Ankara 30.01.2014, s. 768 (www.tccb.gov.tr)

T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu (DDK), Araştırma ve İnceleme Raporu, T. 28.09.2009, S. 2009/6 (www.tccb.gov.tr)

TÜSİAD, Anayasa Taslağı, Hazırlayanlar: Prof. Dr. Erdoğan TE­ZİÇ, Prof. Dr. Said GÜRAN, Prof. Dr. Yıldızhan YAYLA, Prof. Dr. Köksal BAYRAKTAR, Prof. Dr. Devrim ULUCAN, Prof. Dr. Bülent TANÖR, Prof. Dr. Fazıl SAĞLAM, Doç. Dr. Süheyl BATIM ve Doç. Dr. Necmi YÜZBAŞIOĞLU (Wikipedia.org; www.haber7.comwww.zaman.com.tr).

UNDP&TESEV, Mali Yerelleşme: Yoksulluk ve Bölgesel Eşit­sizlik Sorunlarının Çözümü İçin Yeni Yaklaşım, TESEV Yayınları, İs­tanbul, Ağustos-2005

SÖZLÜKLER

Mustafa Nihat TÖZÜN, Osmanlıca Türkçe Sözlük, Ankara 1979

Türk Hukuk Kurumu, Türk Hukuk Lügati, Ankara 1943

Tahsin SARAÇ, Fransızca Türkçe Sözlük, İstanbul 2004

Prof. Dr. Ejder YILMAZ, Hukuk Sözlüğü, Ankara 1966

Şakir ALTA,  Hukuk ve Sosyal Bilimler Sözlüğü, Ankara 1983

Politika Sözlüğü, N. S. AŞUKİN, N.P. BUTIRSKİY, A. B. VE­BER, A. İ. DAVİDOV, İ.V. İLİNA, L. V. KİRİLOVA, İ. V. LEHİN, İ.İ. LUKOVTSEVA, M. E. STRUVE, M. M. YUNİN, İstanbul,  1979

Tahsin SARAÇ, Büyük Fransızca-Türkçe Sözlük, İstanbul 1976

ANAYASALAR

Fransız Anayasası (1958), (www.adalet.gov.tr)

İtalyan Anayasası (Resmi Gazete, 27 Aralık 1947, no. 298) (www.adalet.gov.tr).

Küba Cumhuriyeti Anayasası, Küba Cumhuriyeti Resmi Gazete­si, 31 Ocak 2003 tarihli 3. Özel sayısında basılmıştır. Küba Anayasa­sı’nın Türkçe metni için Bkz. José Marti Küba Dostluk Derneği, Küba Cumhuriyeti Anayasası, 13-72; ayrıca Bkz. www.suvaridergi.org

İspanya Anayasası (1978), (www.adalet.gov.tr).

İran İslâm Cumhuriyeti Anayasası, İstanbul 1980, Mütercim: Dr. Ömer OKUMUŞ

Teşkilât-ı Esâsîye Kanûnu (1921), Kanun No: 85, Kabul Tarihi: 20 Kanûn-ı Sâni 1337 (20 Nisan 1921); Ceride-i Resmiye (R.G), Tarih: 7. 2. 1337,  : 1; Düstur, 3. Tertip, C. I (Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nun orijinal metninin günümüz Türkçesine uyarlayan: Yrd. Doç. Dr. Abdul­lah SEZER).