KÜYEREL DÜŞÜN (3) ÇATIŞMA ÇÖZÜMLERİ Yeni Bir Yol Bulmak

ÇATIŞMA ÇÖZÜMLERİ Yeni Bir Yol Bulmak

 

 İÇİNDEKİLER

Sunuş...........................................................................................7

Hakan Tahmaz / Moderatör..............................................11

Prof. Dr. Fuat Keyman’ın Sunumu................................13

Dönüştürücü lider ve güçlü siyasi aktör................................18

Türkiye’nin özgünlüğü............................................................19

Bölgesel Kürt politikası üretilmeli..........................................22

Çatışmada çözüme gidişte demokratikleşme ile bire bir

ilişkisi yok............................................................................25

Hüseyin Oruç’un Sunumu...............................................29

Amerika’nın satın aldığı adalar ülkesi....................................31

Beklentiler, görüşmeler sonuç vermeyince mücadele

başlıyor.................................................................................34

Moro İslami Kurtuluş Cephesinin ortaya çıkışı.....................37

IŞİD buraya gitmek istemiş izin verilmemiş..........................39

Üçüncü Göz İHH.....................................................................40  

Prof. Dr. Mithat Sancar’ın Sunumu.............................43

Orta vadeli program ve sürecin resmileşmesi.......................45

Süreci nesnelleştirmek şarttır..................................................46

Sürecin başlaması ve devamı güven değil mecburiyettir.....47

Barış sürecini kurumsallaştıracak olan devlettir...................51

Kürt meselesi ulusal mı uluslararası mı?................................53

İktidarın Kürt sorunundaki davranışlarını belirleyen bu

temel devlet aklıdır.............................................................57

Soru-Cevap

Yeni Bir Yol Bulmak

Doç. Dr. Vahap Coşkun – Cuma Çiçek.......................97

Giriş.......................................................................................... 97

2013 Newroz deklarasyonu.................................................... 99

Dolmabahçe: Aşılamayan kritik eşik ya da

keşif aşamasının sonu...................................................... 101

Artarak geri dönen çatışmalar: Kent çatışmaları ve

sosyo-politik etkileri........................................................ 105

Kent çatışmalarının sosyo-politik sonuçları........................ 108

2013-2015 Çözüm süreci neden başarısız oldu?................ 111

Kazananı olmayan yol.......................................................... 118

Sonuç...................................................................................... 123

Türkiye Barış Süreci kronolojisi hatırlama/hatırlatma

Derleyen: Hüseyin Çakır...............................................127 

 

Bu kitap Friedrich Ebert Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği’nin katkılarıyla gerçekleşmiştir

 

 

Sunuş

KÜYEREL DÜŞÜN’ün 3. Sayısında: 24 Şubat’ta Küyerel Düşünce Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen “Çatışma Çözümleri: İmkânlar-İmkânsızlıklar” konferansı konuşmacıları, Prof. Dr. Fuat Keyman, Prof. Dr. Mithat Sancar ve İHH Başkan Yardımcısı Hüseyin Oruç’un ses kayıt çözümleri ve Dicle Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Vahap Coşkun ile Paris Politik Etütler Enstitüsü, Uluslararası Araştırmalar Merkezinden Cuma Çiçek’in “Dolmabahçe’den Günümüze: Başarısızlığı Anlamak ve Yeni Bir Yol Bulmak” başlıklı araştırma raporu Sayın Coşkun ve Çiçek tarafından Küyerel Düşün(3)de yayımlanması için gözden geçirilmiş ve kısaltılmıştır.

Türkiye’de çatışma ve çözüm arayışlarında, “Barış Süreci” ve başka başka adlar altında kamuoyuna açık bir süreç yaşandı. Bu süreci siyah-beyaz olarak değerlendirmek, dünyadaki deneyimleri hiç bilmemek veya dikkate almamak olur. “Analar ağlamasın” retoriği basit, politik çıkar-amaç için kullanıldı demek çatışmalı durumların çözümünü çok hafife almak olur.  Dünyada çatışma bölgelerinde çözüm süreçlerinin hiç kolay olmadığı deneylerle sabittir.

Küyerel 2 Nisan 2015 yılında, Kuzey İrlanda Baş müzakerecisi ve “Teröristlerle Konuşmak” ( Aykırı yayınları)   kitabının yazarı Jonathan Powell,  “Çatışmalı Süreçler Nasıl Sona Erdirilir” (*)    konferansında çatışmalı süreçlerde barış nasıl başlar ve müzakereler nasıl devam eder konusunda yaşadığı deneyimleri anlatmıştı. 

 Powell, Çoğu zaman bir de üçüncü bir tarafa ihtiyaç var. Hükümetler üçüncü taraflardan hiç hoşlanmaz, çünkü “Kimse bizim işimize karışmasın” derler.

“Futbol maçları hakemsiz oynanır mı? Oynanmaz, dolayısıyla onun gibi. İlle güçlü bir üçüncü taraf olması gerekmiyor, çok değişik şekilde üçüncü taraf müdahil olabilir; bir sivil toplum kuruluşu olabilir, yabancı bir hükümet olabilir ama bu sürecin kolay kısmı. Üçüncü tarafın müdahil olmaması halinde de böyle barış süreci yürütmek mümkün, mesela Güney Afrika’da iki taraf masaya oturup süreci nihayete erdirdiler.

“nefret ettiğiniz insanlarla, sizin sevdiklerinizin kanına girmiş insanlarla aynı masada otururken nasıl hissettiniz? Peter Sheridon biliyorsunuz Kuzey İrlanda Polis Kuvvetleri’nin bir parçası, bir Katolik; Batı bölgesinde yaşıyor.  Arabası iki kez havaya uçuruluyor ve arabanın içinde kendisi yok ama arabanın içindeki diğerleri ölüyorlar. Üç kez ailesiyle birlikte taşınmak zorunda kalıyor IRA saldırıları nedeniyle. Kendisini ben Downing Street’e 2006 yılında davet ettim; ilk defa Cumhuriyetçiler ve polis arasındaki görüşme orada gerçekleşti. Toplantıya geldi, bir intikam duygusuyla gelmemişti, Martin Martin McGuinness’in elini sıktı, hatta şakalaştılar ve “Bundan sonra da teması bırakmayalım” dediler. İşte bu türden bir yaklaşım benimsemek gerekiyor. Nefreti ve intikam duygularını arkanızda bırakmanız gerekiyor, çünkü ancak bu şekilde başarılı olabilirsiniz.”

“Bisiklet teorisinden çok hoşlandım çünkü temel bir hususu vurguluyor, o da şu: Bir süreci başlattınız diyelim, bırakmayın; bırakmayın, hareket ettirin. Yapılacak tek şey süreci sürdürmek, devam ettirmek, o bisikleti ilerletmek ne kadar zor olursa olsun pedalı çevirmek, önemli olan düşmemek

Türkiye’de kamuya açık olarak 3 yıl süren barış sürecinde yapılanlar Türkiye’ye özgü bir deney yarattı diye düşünüyorum. Yaşanan bu süreç deneyime dönüştürülebilir ve sonuçlar çıkartılabilirse, yeniden başlayacak olan süreçler sonuca ulaşmak için çok daha sağlam zemin üstünde gelişebilir.
Konferansta konuşmacılar bu konulara deyindiler. Vahap Coşkun ve Cuma Çiçek’in çalışması, siyah-beyaz bakışı bir kenara bırakarak, yaşanan pratiğin sıcaklığının üstünden bu kadar zaman geçtikten sonra, hemen herkesin yaşanan sürece daha objektif bakması ve bu deneyim üstüne çok yönlü düşünmesine katkıda bulunacaktır.

Türkiye’nin yaşadığı Barış Sürecinin bir deneye dönüştürülebilmesi için yaşanan olayları, inişli çıkışlı süreçleri tarihselleştirip ders çıkarmak ve ne oldu, neler yaşandığına bakmak için basından derlenen kronoloji son bölümde yer alıyor.

*Küyerel Yayınları 1. Baskı Kasım 2016) 

Hüseyin Çakır

Editör