İNSANA İNANMAK


Burhan Aydınalp - 11/12/2009 13:38:36 (594 okunma)



İNSANA İNANMAK

Biz “insan”a inandık.Tanrı inanmadı.Biz inandık: günahkar olmadığına;ve cenneti bu dünyada kuracağına.

Bir “hayale” inandık: ütopyaya : Oysa “Ütopya”, yaşamın -anlamın- olumsuzlanmasıydı; ve eksik olan hiçbir şey yoktu onda; anlam dışında.” (1)

Biz dünyaya inandık: Goethe’nin “doğa”sına; ve Leibniz’ın, “bu dünyanın [b]mümkün dünyaların en iyisi olduğuna[/b].”

Biz yıldızlara inandık ve bir gün uzanıp tutacağımıza;

Biz bilime inandık: “Dante’nin cehennemi üzerine dersler”’in Galile’sinin “çığır açan” bilimine.(2)

Ve felsefeye:

Cogita ergo sum”una Descartes’in; “kesin olan belki de kuşkudur” diye düşünmeden ve unutarak “öznenin bir köken olmadığını” (3)

Kant’a ; Ethik “öteki”sine; Ama Kant’ta “epistemik dışarısı”nın olmadığını fark etmedik;3

Gerçek olan kavranabilir,kavranabilir olan gerçektir diyen Hegel’in, şeyleştirmenin doğasını tarihte kurmasına;

Asıl olan dünyayı değiştirmektir diyen Marx’’a;

Ve anladık sonunda: 

Tanrının bildiğinden fazlasını bilemeyiz.


Nietzsche, daha 1890’larda : “…kendimizin ne olduğundan, ne olması gerektiğinden yola çıkan bir ilke koymak da niye? ” diyordu. 

“…kibriniz, doğaya, hem de doğanın kendisine ahlakınızı, idealinizi katmak, dikte etmek istiyor ..…bu, en yüksekteki ruhsal “güç istemi”, dünyayı yaratma, “causa prima” istemidir.( 4)

Ölen buydu; “Tanrı öldü” derken; ilk neden: ruhsal, doğayı insanı yaratan neden, “egemen güç istemi”. 

Nietzsche, “İnsanın ölümünü” -Tinsel- görüyordu burada.

Asıl soru: hayatın, yazgının sorumluluğunu üstlenmek cesaretini gösterip gösteremeyeceğimiz sorusu olmalıydı. 

Düşünmek: soru sormak, yola koyulmaktır,Heidegger’de;düşüncenin çağrısına icabet etmektir.

Kierkeegard bu yola Tanrı’yla birlikte çıktı; Hegel tarihle; Heidegger ontolojik itaatle; Karl Marx sınıfla; 

Nietzsche tek başına.

1.Sıkıntının felsefesi Lars.Fr.H.Svendsen,T.Murat Ersen Çevirisi Bağlam Y.1.Baskı 2008 S.66

2.Galileo,Dante’nin Cehennemi Üzerine Dersler,Bilge Kültür Sanat Y.Murat Sirkecioğlu Çevirisi 1.Basım 2009

3.Deleuze,Bir Olay Felsefesi,A.U.Kılıç çevirisi Bağlam Yayınları 2008

4.F.Nietzsche,İyinin ve Kötünün Ötesinde,Say Y.A.İnam Çevirisi 3.Baskı 2007