HERŞEY KÜRESELLEŞME SÜRECİNİN ÖZÜNÜ KAVRAYABİLMEKLE İLGİLİ!..

Küreselleşme olayı herkesi şaşırtmaya devam ediyor! 20.Yüzyıl kalıntısı bütün
 o değer yargıları,  bilgiler- bilimler 21.Yüzyıl değerleri karşısında adeta işe
 yaramaz hale geliyorlar! Sadece  “Erdoğancı” olduklarını ilan eden
yazarlar-ideologlar ve de “ekonomistler” de değil, bu arada “solcular”
 ve “ötekiler” de  şaşırdılar ne diyeceklerinil-ne yapacaklarını!!.
 Alın size o “ötekiler” grubundan bir örnek!..

Bakın, G.Uras [1] bugünkü yazısında Euro’nun Dolar karşısında değer
kaybetmesi olayını nasıl değerlendiriyor-ya da değerlendiremiyor!!

“..Doların değer kazanması, Euro’nun değer kaybetmesi “bugüne kadar
kabul edilmiş - ekonomiye yön vermiş ilkelere aykırı”dır.[2]
 
Ama bir gerçek var: Dolar değer kazanıyor, Euro kaybediyor
Dolar Euro çapraz kuru ne olacak? Unutalım 1 Dolar 1 Euro olur mu,
olmaz mı’yı...
 Dolar’ın değer kazanması, Euro’nun değer yitirmesi “normal” midir?
  Ekonominin çarkları nasıl işliyor? Ülke paraları birbirlerine karşı
nasıl değer kazanarak kaybediyor?

1) Temel bir teori vardı. Ülke paralarının değerini cari açık veya
 fazlanın belirleyeceğine inanılıyordu.

-  ‘Kur, cari işlemler dengesini sıfıra götüren bir
mekanizmadır’ deniliyordu.

-  Bu teoriye göre ülkelerin cari açığı ne kadar
 büyür ise, parası o kadar  değer kaybediyor.
Tersine cari fazla veren ülkelerin parası değer kazanıyordu.

2) Bu teoriyi “modası geçmiş” olarak niteleyenlere
göre ise, kuru tayin eden cari açık veya fazla değil.
Sermaye hareketleri. Para hangi ülkeye akarsa o ülkenin
 parası değerlenir.  
Bugün yaşananlar, sermaye hareketlerinin
 kuru belirleyen ana etken olduğunu gösteriyor.[3]


Neden söz ediyoruz? İki dev ekonomi var: ABD ekonomisi ve 
Avrupa Birliği (AB) ekonomisi. İki ekonominin de milli geliri
 (GSYH) dolar olarak  17 trilyon doların biraz altında.
(Şimdilerde Euro ile belirlenen  AB ülkeleri toplam milli
gelirinin dolar karşılığı gerilemiş durumda.)

İki dev ekonominin milli geliri (katma değer yaratma gücü)
eşit ama...
Aması var.

-  ABD ekonomisi her ay 25 - 40 milyar dolar dış
 ticaret açığı (ithalat ile  ihracat arasındaki fark) veriyor
. Buna karşılık AB  ülkelerinin aylık
 toplam dış ticaret fazlası 20 - 25 milyar euro.

-  Ekonomilerde paranın kıymetini etkileyen en önemli
gelişme ödemeler bilançosunda cari hesapların
 (olağan döviz gelirleri ile giderleri arasındaki farkın)
durumu. ABD ekonomisinde 12 aylık cari açık 388 milyar dolar.
AB ekonomilerinin 12 aylık cari hesap fazlalıkları ise
 324 milyar dolar. (The 
Economist, 17 Ocak 2015)
-  ABD ekonomisi milli gelirinin yüzde 2.3’ü büyüklüğünde
cari açık veriyor.
AB ekonomilerinin toplam milli gelirinin yüzde 2.4’ü
 büyüklüğünde cari hesap fazlalığı var.

Bu tabloda doların değer kaybetmesi, euro’nun
değer kazanması gerekirken  neden tersi bir gelişme
içindeyiz? N’oldu da böyle oldu?..”  

Yazı devam ediyor:

„..Böyle geldi, böyle gider mi? Normal olarak gitmemesi gerekir.
-  Dengeler bozuldu. ABD ekonomisinin güçlenmesi
için ihraca
tının artması gerekir. Güçlü dolar ekonomide
 büyümeyi frenler. Euro ülkelerinin ihracatta rekabet gücü artar.
 ABD’nin cari açığı daha da büyür. AB ülkelerinin
cari hesapları daha çok fazla verir.
-  Yüzer gezer fonlara yön verenler, gerçek dışı kur
hesaplarının sürdürülemeyeceğinin
bilincinde, para trafiğinin yönünü değiştirir.
 Bu durumda Euro ineceği yere kadar iner
 ama indiği noktada uzun süre kalamaz.
 Ekonominin temel ilkeleri Dolar - Euro kurunun
normale dönmesini sağlar.” [4]

İşte, yazara göre  olayın açıklanması-çözümü  bundan ibaret!.
 Daha ileri gitmeden önce şimdi size  bir aktarma daha
yapacağım, onu da çok dikkatli okuyun lütfen: [5]

„.. Bugün artık bir ülkenin (uluslararası) ekonomik
 gücünü salt ihracat oranları ile ölçmek mümkün değil!
 Global değer yaratma zincirlerinin giderek artması
 gerçeği temelinde artık önemli olan,  “ne yapıldığı”, ihraç
edilen metada ne kadar “ülke içinde yaratılan katma değerin”
bulunduğudur. Bu bağlamda maddi üretimin Gelişmiş Ülkeler’den
 Gelişmekte olan Ülkeler’e doğru  kaydığını görürken,
 endüstrileşmiş ülkelerin,  global üretim zincirlerinin başında
ve sonunda bilgi sermayesi ile yer alma eğiliminde olduklarını 
 tesbit ediyoruz.
 Bu, maddi üretim yerine, örneğin makinaların kurulması,
 kullanılması, bakımı, gözlemlenmesi, bilgi üretimi, danışma
 ve belgelendirme vs. hizmetleri şeklinde
oluyor. Bu anlamda aşağıdaki “iPhone global üretim zinciri” bizlere,
 hesaplamaların “katma değer yaratılması” kıstasına göre yapılması
 durumunda ABD’nin “ticari dengesi”nin yeniden değerlendirilmesi
 gerektiğini gösteriyor.
                                   

                                   iPhone global value chain (üretim zinciri) 

Taiwan

 

 

 

Öncül

 

 

 

Tedarikçiler

 

 

 
                        

                                   207

229 Komponent

Almanya

 

 


ABD

 

Çin

 

                                                           161Metin Kutusu: ?

 

G. Kore

 

 


                                                           800

Diğerleri

 

 


Bitmiş Ürün                           413

(toplam 1875 parçalı)

 

Kaynak: Die Volkswirtschaft, Das Magazin für Wirtschaftspolitik
6-2013, CH-Bern, S. 48

 Değişik ülkelerden „toplanan“ tam 1875 parçadan oluşan iPhone’nun 

Çin’de Taiwan kökenli Foxconn  fabrikasında biraraya getirilerek üretilip
ABD’ye getirilmesinin ülkeye maliyeti, resmi uluslararası ticaret istatistiklerine
göre 2009 yılı itibarı ile şöyle:
[6]
 

iPhone Global Üretim Zinciri

Üretici Firma / Ülke

Komponent /Parça

Maliyeti (US$)

Üretim maliyetinin ülkelere göre dağılımı

 

Toshiba (Japonya)

Flash Memory

Display Module

Touch Screen

24,00

19,25

16,00

Japonya % 33,9

 

Samsung (G. Kore)

Application Processor

SDRAM-Mobile DDR

14,46

08,50

G. Kore % 12,8

 

Infenion (Almanya)

Baseband

Camera Module

RF Transceiver

GHPS Reciever

Power IC RF Function

13,00

09,55

02,80

02,25

01,25

Almanya % 16,8

 

Broadcom (ABD)

Bluetooth / I-M/WLAN

05,95

ABD % 6,0

 

Numonyx (ABD)

Memory MCP

03,65

 

Dialog Semiconductor (Almanya)

Power IC Application

Processor Function

01,30

Çin % 3,6

 

Cirrus Logic (ABD)

Audio Codec

01,15

 

 

Murata (Japonya)

FEM

01,35

 

 

Diğer Materyaller

48,00

Diğer Ülkeler % 26,8

 

Materyal maliyeti toplamı

172,46

 

 

Üretim maliyeti (Çin)

Foxconn

06,50

 

 

TOTAL

178,96

% 99,9

 




Kaynak
: The Supply Chain of the iPhone and Trade in Value Added,
  Yuqing Xing, Asian Development Bank Institute: http://www.adbi.org/files/2013.05.08.cpp.sess3.3.xing.supply.chain.iphone.pdf
(İndirme tarihi:10.01.2015)

 

 “..iPhone’nin Apple tarafından satış fiyatının tahminen 700 $ civarında
olduğunu düşünürsek , yukardaki rakamlardan anlaşılacağı üzere,
 üretimin büyük oranlarda ana ülkeden “dışarıya” kaymasına rağmen
 yaratılan katma değerin önemli bölümü ana ülkede kalıyor.
 Yukardaki maliyet fiyatının (178,96 $) son tüketici satış fiyatlarına
(tahminen 700,-$) oranı bu gerçeği gösterir. Dizayn, konsept ve
 ARGE’ye bağlı olarak bilgi üretimi gibi daha ziyade ABD’de meydana
 gelen değer oluşumları,   Apple firmasının kâr payı,
ilgili teknolojiler üzerindeki patent hakkı payları
[7] 
 ve sürümden elde ettiği gelir de hesaba katıldığında „global değer
 yaratımı“nın önemli bölümünün
-ekonomisinde 
 bundan dolayı oluşan her türlü dış ticaret açığı“na rağmen
-
 ABD’de kaldığını söyleyebiliriz”.. 

“2009 yılında Çin’de üretilen 11,3 milyon iPhone’nun ihraç tutarı
 (Çin’den ABD’ye ihraç ediliyor) tam 2,02 milyar dolar
. Bundan, üretim için  Çin’e diğer ülkelerden gelen
 ithal metaların değeri olan 121,5 milyon dolar
 çıkarıldığında ülkenin (Çin’in) bu işten ABD karşısında
 dış ticaret artısı  1,9 milyar dolar oluyor
 (tabi bu rakam aynı zamanda ABD’nin Çin’le
olan ticaret eksisi anlamına da geliyor). Oysa Çin’in
 iPhone katma değer  yaratımına maliyet açısından
sadece %3,6 oranla (6,50 $) yer aldığını görüyoruz.
Bu durumda, hesaplamalar eğer „yaratılan katma değer“
 bazında yapılırsa, ABD’nin Çin ile olan iPhone ticaretindeki
“açığın”, milyarlarca dolardan hemen  çok aşağılara
 iniverdiğini görürüz. Çünkü bu durumda ABD’nin
Çin’den yaptığı  ithalat 11,3 milyon x 6,5 $ = 73,45 milyon
dolar oluyor..“!..
 

“..Bugün artık bir ülkenin (uluslararası) ekonomik
gücünü salt ihracat  oranları ile ölçmek mümkün değil!
Global değer yaratma zincirlerinin  giderek artması gerçeği
 temelinde artık önemli olan,  “ne yapıldığı”, ihraç edilen
metada ne kadar “ülke içinde yaratılan katma değerin”
bulunduğudur. Bu bağlamda maddi üretimin gelişmiş
ülkelerden gelişmekte olan ülkelere doğru kaydığını görürken,
endüstrileşmiş ülkelerin ise, global  üretim zincirlerinin
başında ve sonunda bilgi sermayesi ile yer alma eğiliminde
 olduklarını tespit ediyoruz. Bu, maddi üretim yerine örneğin
makinaların  kurulması, kullanılması, bakımı, gözlemlenmesi,
 bilgi üretimi, danışma  ve belgelendirme vs. hizmetleri
şeklinde oluyor. Bu anlamda  “iPhone  global üretim zinciri”
bizlere, hesaplamaların “katma değer yaratılması”
kıstasına göre yapılması durumunda ABD’nin “ticari dengesi”nin
 yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor..“[8]
 

Bütün bu „hesap hatalarının“ özünde  küreselleşmeyle birlikte
 ortaya çıkan informasyonun  ve bilgi üretimi süreçlerinin 
demokratikleşmesiyle ilgili olduğu  apaçık ortada değil mi?
 Çünkü eskiden-20. Yüzyıl koşullarında durum böyle değildi,
hesaplar böyle yapılmıyordu!. O iki kutuplu dünyada
  informasyon ve bilgi üretimi süreçleri Batı’da büyük tekellerin,
Doğu’da ise  (devletin diyeceğim ama, aslında   Sosyalist Sistemi
daha işin başında  kısır kalmaya mahkum eden) o garip
 „Diyalektik Materyalizm“ [9] anlayışının ideolojik kontrolü altındaydı.
İşte, „duvarların yıkılmasının“ anlamı budur!. Yıkılan o „duvarlar“
  „tekelci kapitalizmin“ duvarları olduğu kadar,
 „İşçi Sınıfı Bilimi’nin“ ideolojik duvarlarıdır da! [10]  
Halbuki eskiden ne kadar kolaydı işler, işte şu kadar ithalatın
 var, şu kadar da ihracatın; ihracat eksi ithalat eşittir
cari açık, ya da tersi tabi!.. hesap buna
 göre yapılıyordu!. Halbuki bugün böyle değil, görüyorsunuz.

Bugün önemli olan  klasik anlamda üretim olmadığı
 gibi laf-hamaset üretimi de değil (!) NE KADAR BİLGİ -ve
 KATMA DEĞER- üretildiği önemli bugün!.
Bunun için de, ne yapıp yapıp, bütün o antika
 „Milli Eğitim“ politikalarını falan kökünden  değiştirmemiz gerekiyor!. 
 Kökünden diyorum, çünkü  eğer kendi kendimizi kandırmak
 istemiyorsak, bu değişim „sözde değil özde“ olmak zorunda!.
Yani öyle, „Kemalist nesiller“ yetiştirmenin yerine „İslami nesiller
 yetiştirmeyle“ falan bu işi çözemezsiniz!

Bakın, Zeki çalışmasında ne sonuca varıyor:
 „
Tüm bunlardan ne sonuç çıkarıyoruz: Kendini (genişleterek)
 yeniden değerlendirmek üzere ihraç edilen sermaye, artık
ya direk olarak (rekabet şartları nedeniyle) hiçbir engel koymadan,
kaçınılmaz bir şekilde teknolojiyi de  beraberinde getiriyor; yada,
bir yerden sonra, başka türlü ayakta kalma şansı olamayacağı için,
 en nihayetinde onu da (ileri teknolojiyi de)  gittiği ülkelerde
 üretime sokuyor. Bu  ise, kaçınılmaz olarak, Gelişmekte olan
Ülkelerde de-gecikmeli de olsa, üretici güçlerin ve üretimin
gelişmesinin önünü açıyor. İşte, 21. yüzyıl global ekonomisini
20. Yüzyıl’ın „enternasyonalleşme“ sürecinden ayıran fark,
„Gelişmekte olan Ülkeleri“ her açıdan „Gelişmiş Ülkelere“
yaklaştıran diyalektik budur!“
[11]
 

O halde; 

  1. Önce, yok „yabancı sermaye“ imiş, yok „milli sermaye“ imiş  falan gibi  o eski terminolojileri kaldırıp bir tarafa atacaksınız! Çünkü artık sermayenin millisi yabancısı diye birşeye yer kalmamıştır. Sermaye artık küresel bir karaktere sahiptir, o kadar.

 

  1. Hemen bunun ardından da,  o eskimiş „emperyalizm“ teorilerini  bir tarafa  bırakmanız gerekiyor! Çünkü artık beğenmediğiniz „ihraç edilmiş olan o sermaye“ beraberinde bilimi, tekniği.. kısacası üretici güçleri geliştirici unsurları da getiriyor. Yani işler  öyle eskiden olduğu gibi degil artık!. Tamam, onun amacı gene artı değere el koymak, gene azami kâr yasası onu hareket ettiren güç; ama  o, bu amaca ulaşabilmek için bu kez kaçınılmaz olarak başka yöntemlere başvurmak zorunda kalıyor artık; ve de o azami kâr’ı  elde etmeye çalışırken sen de bundan nemalanıyorsun!.. Su seviyesi bileşik kaplarda eşitlenme yönünde gelişiyor!

 

  1. „Stratejik zihniyetimizi“  yeniden üretmeye çalışırken „ecdadımız“ diyerek  Sultanlar’ın peşine takılıp kısır bir antika devlet anlaşıyla kendimizi sınırlamak yerine,  gerçek anlamda ecdadımız olan o Horasan Erenleri’ne, onların yaratıcı ruh haline-tasavvuf anlayışına- sahip çıkarak bu ruhu günümüz koşullarında modern bilimin ışığında yeniden üretmeye çalışalım.. Doğu-Batı çatışmasından (medeniyetler çatışmasından) medet ummak yerine-emperyalizme karşı mazlum halkların öcünü almaya çalışan kahraman rolünü  oynayarak Batı’yı altetmeye çalışmak yerine- Doğu-Batı sentezini yakalamaya çalışalım! Yok efendim Batı medeniyeti çöküyormuşta, onun yerine İslam-Doğu yükseliyormuş falan!!.. bunlar boş intikamcı laflardır. Bunları bir yana bırakarak Batı’nın ve Doğu’nun iyi-güzel olumlu olan özelliklerini alıp bunları    21. Yüzyıl paradigmasıyla yoğurarak yeni bir sentez yaratmaya, o „mazlum halklara“ bu sentezle önderlik yapmaya çalışalım biz.. Nasıl mı diyorsunuz? İşte benim cevabım:  http://www.aktolga.de/m37.pdf !..

    



[1] Aslında yazılarını çoğu zaman değer vererek okurum!..

[2] “Erdoğancı” ideolog geçinen bazı “ekonomistler” ve yazarlar bunu Avrupa’nın-bütün bir Batı’nın çökmesi, Doğu’nun zaferi olarak açıklamaya çalışıyorlar.  Artık “emperyalizme karşı mücadele” bayrağını “solculardan” bunlar devraldı ya!!..

[3] Bu, diğerine göre daha akla yatkın ama, sermaye bugüne kadar Avrupa’ya aktığı için mi Euro bu kadar değerliydi acaba!!  Sermaye Avrupa’ya aktığı için mi Avrupa halâ cari fazla veriyor!?.. Ya da, küreselleşmeyle birlikte sermaye gelişmekte olan ülkelere doğru akmaya başlayınca neden hemen bunların paraları  değer kazanmaya başlamadı! Bunlar hep tek yanlı ve  20.yy dünyasında işlerin nasıl döndüğüne dair bilgiler!! Dikkat ederseniz sermaye anlayışı hep eskiye ait; 21. Yüzyılda bilginin de  sermaye olarak bir işleve sahip olduğu anlayışı  eksik burada..

[4] http://www.milliyet.com.tr/ne-olacak-bu-euro-nun-hali-/ekonomi/ydetay/2003792/default.htm

[5] Zeki Alptekin, „TTIP, CETA, TPP vs. vs.:Tarihsel kontexte „serbest ticaret anlaşmaları “nın global ekonomik gelişmelerdeki yeri“, S. 27:

www.aktolga.de, “Araştırma, İnceleme” bölümünde.

[6] Wall Street Journal, 15.12.2010: Not Really 'Made in China', The iPhone's Complex Supply Chain Highlights ProblemsWith Trade Statistics

[7] Ki bu iPhone’da, değerinin yaklaşık %25`ni kapsadığı tahmin ediliyor. (Bkz.: Volkswirtschaft, Das Magazin für Wirtschaftspolitik 6-2013, CH-Bern, S. 48)

[8] Alptekin, a.g.ç

[9] http://www.aktolga.de/m23.pdf

[10] M.A “Bilişsel Tarih ve Toplum Bilimlerinin Esasları” http://www.aktolga.de/t5.pdf s.286

[11] Z. Alptekin, ag.y., S. 30